Veerkracht en vertrouwen in crisissituatie

Het is precies een jaar geleden dat ik mijn laatste werkbezoek bracht aan Mozambique. In het achterliggende jaar is er ontzettend veel gebeurd. “Ons land wordt momenteel geteisterd door drie crisissen van grote omvang”, vertelde Álvaro de Sousa Colher (algemeen directeur van ESPANOR) mij onlangs. “De situatie is niet eenvoudig, maar God is getrouw en wij doen wat we kunnen.”

Afrika is het nieuwe epicentrum als het gaat om repressie van christenen. Mozambique staat voor het eerst op de ranglijst christenvervolging van Open Doors. Meer dan een half miljoen mensen zijn op de vlucht voor islamitisch geweld. Verder werd de Mozambikaanse kuststreek onlangs getroffen door orkaan Eloise. Ruim een kwart miljoen mensen zijn getroffen door overstromingen na deze orkaan. Tenslotte verspreidt de Zuid-Afrikaanse variant van het coronavirus zich de laatste maanden snel en zijn de economische gevolgen van de zeer strenge lockdown ongekend.

Alhoewel het werkgebied van Novo Rebento zich buiten het terroristisch strijdtoneel en het orkaangebied bevindt, heeft de drievoudige crisissituatie ook daar zijn impact. Velen hebben familieleden die wel direct worden getroffen door het geweld van mens en natuur. Daarnaast zijn er tal van indirecte gevolgen. De inflatie is de laatste jaren niet zo hoog geweest. De scholen zijn al bijna een jaar dicht. Inkomsten vallen weg. Kinderen zitten doelloos thuis. Er is veel onzekerheid en maatschappelijke onrust, om over complottheorieën maar te zwijgen.

Toch is er geen sprake van een mineurstemming bij onze partnerorganisatie ESPANOR. In tegenstelling, juist in crisissituatie wordt een ongekende veerkracht en rotsvast vertrouwen zichtbaar. Vanwege het wegvallen van inkomsten, nemen sommige personeelsleden onbetaald verlof, en proberen ze er het beste van te maken. Anderen nemen het initiatief om thuis-les aan te bieden aan wees- en kansarme kinderen, zodat de leerachterstand beperkt blijft. Het vakonderwijs start met het opnemen van digitale lessen die via een WhatsApp groep worden verspreid. Online werken komt ook daar in een stroomversnelling terecht.

In het gesprek met Álvaro hebben we het over de beschikbaarheid van vaccins op het Afrikaanse continent. Het is wel duidelijk dat Westerse ambitie om snel te vaccineren botst met de noodzaak van gelijkwaardige verdeling, waardoor arme landen flink achterop dreigen te raken in de mondiale vaccinatierace. “Het zou mooi zijn als we hier ook kunnen starten met vaccineren, maar laten we vooral ons vertrouwen op God stellen, want zonder Hem zijn we niets” benadrukt Álvaro. Alsof hij wil zeggen: “Hebben jullie dat nu nog steeds niet geleerd?” Daar mond het gesprek dan ook op uit. “Hoe groot moet de crisis in het Westen worden om mensen echt weer klein en afhankelijk te maken.”

Tijdens mijn acht jaar Afrika heb ik veel geleerd van mijn Afrikaanse broers en zussen, zeker als het gaat om veerkracht en vertrouwen. Gewoon ontspannen leven bij de dag. Zondag werd ik via WhatsApp gebeld door de coördinator van ons sponsorprogramma. Hij had vijf weeskinderen op bezoek voor de lunch en wilde even vragen hoe het met ons gaat. Heerlijk ontspannen onder de boom. Alsof er van crisis geen sprake is. Vrolijke gezichten die vragen hoe het gaat met ‘Tio Wiebe’ en voor het eerst van hun leven sneeuw zien. Ik ben jaloers op deze ongecompliceerde manier van leven en besef dat als het om ‘veerkacht en vertrouwen’ gaat, wij het zijn die achterlopen.

Distributie van handwas-stations i.v.m. corona preventie
Productie en distributie van mondkapjes door ESPANOR
Samen met door ESPANOR getrainde kerkleiders uit een rurale dorpsgemeenschap (samenredzaamheid)